AOC Marcillac

Als een verborgen schat in een roodachtig dal ligt een minuscule appellatie die inmiddels zijn plaats heeft gevonden op de wijnkaarten van befaamde restaurants. De wijnschrijvers hebben het gebiedje nog niet echt ontdekt, vandaar dat de wijn nog betaalbaar is.

We zijn in de buurt van Marcillac en besluiten om Domaine du Cros te gaan bezoeken, iets wat we de wijnboer al lang hebben beloofd. We zijn iets verlaat omdat we de vergissing maken, te denken dat de wijngaard dicht bij het dorp Marcillac ligt, niets is minder waar. Des te groter is de vreugde wanneer we eindelijk het domein vinden. Philippe Teulier wacht op ons en roept: "Daar zijn de Belgen!" Waarna we hem uitleggen dat onze redactie uit Belgen, Nederlanders en Fransen bestaat. Teulier is gastvrij en zeer sympathiek. Hij brengt ons direct naar de druiven. "Kent u deze soort? Het is de Fer Servadou. In Gaillac noemen ze hem Brocol, in Madiran zeggen ze Pinenc." Hij neemt ons mee voor een wandeling om ons alles te laten zien en begint trots zijn familieverhaal te vertellen. Meer dan honderd jaar geleden kocht zijn overgrootvader een hectare. "Hij deed alles alleen en moest alles op zijn rug naar beneden dragen." Philippe wijst naar een vergelegen perceel in het landschap. Zelfs zonder zware mand met druiven op het hoofd is het een flinke tocht. De heuvel is dermate stijl dat we ons halve alpinisten voelen. Philippe vervolgt zijn familieverhaal. Zijn grootvader zette het werk op die ene hectare voort, tot Philippe's ouders het bedrijfje overnamen. "Het commerciële aspect was voor hen zeer belangrijk. In de jaren zestig begonnen ze de wijn in flessen te verkopen, iets wat in deze streek ongehoord was." Wanneer Philippe de zaak overneemt, pakt hij het groter aan en begint aan een grote herverkaveling die het wijngoed naar 27 hectares brengt. Normaal gezien moet zijn zoon de volgende pagina's van die familiesaga schrijven, Philippe rekent erop.

  Philippe Teulier Fer Servadou

Het parcours van onze wandeling was zeer vermoeiend maar zeker interessant. We hebben gelopen over de rode aarde die in verschillende diktes op het gesteente ligt. De ijzerhoudende bodem is kenmerkend voor wat Marcillac zo speciaal maakt. We hebben gezien dat de plukkers eigenlijk topsporters zijn, want buiten de intensieve wandeling en klimpartijen moeten zij ook nog de druiven plukken en dragen. Dit meer dan twintig keer per dag. De wijnstokken zijn dicht bij elkaar geplant om meer concurrentie te veroorzaken. De plant moet daardoor harder werken. Wel logisch, maar dat maakt het werk van de plukker nog zwaarder. Op handen en voeten moeten ze naar boven proberen te lopen.

De wijn
We gaan nu de vinificatiefase van de uitsluitend rode wijn bezien, het koele gebouw voelt als een bevrijding. Vanaf het terras bewonderen we het adembenemende zicht op het landschap en we realiseren ons dat de aard van dit domein ook geologisch interessant is en meer dan alleen een herkomstbenaming is.

Om te voorkomen dat de druiven zouden beschadigen, worden ze met een supersnelle tractor in kleine kisten naar boven gebracht. Daar worden de vruchten zo vlug mogelijk van de tros genomen en op een lopende band tot aan de pers gerold. De zwaartekracht doet zijn werk en het sap vloeit naar beneden, de roestvrijstalen vaten in. Philippe verklaart: "Misschien is dat het enige voordeel van zo'n helling". In de vaten krijgt het rode sap nog een beetje gist mee. Philippe maakt drie verschillende soorten Marcillac. De Sang du Pays is een frisse wijn, waarvan de vinificatietemperatuur nooit hoger is dan 28ºC. Het resultaat is een aangename wijn die makkelijk drinkbaar is. Het typerende van het druivenras Fer Servadou is volop aanwezig. Deze wijn moet zeker jong gedronken worden, maar zijn concentratie is ondanks een laag alcoholpercentage toch goed merkbaar. Van de Vieilles Vignes zijn er twee versies. De ene wordt gedurende 18 maanden in grote oude eiken vaten opgevoed. De andere verblijft 12 maanden in nieuw eiken. De twee wijnen zijn complex en met een verbazende evolutie. Ze hebben hun plaats gevonden aan de beste tafels, zoals bij Michel Bras. We proeven een 1994 en het blijkt dat de wijn nog krachtig is, dit in tegenstelling tot sommige grote wijnen.

Bron: Culinaire Saisonnier - Het seizoenmagazine voor professionele gastronomie - Lente 2006



  Le Vallon de Marcillac door Nicolaas Klei
Marcillac ligt eigenlijk iets zuidelijker, echt in het Massif Central, in de Rouergue, maar je mag het ook ruimdenkend bij de Auvergne rekenen.
Marcillac kom je halverwege tegen als je in rechte lijn van Bordeaux naar Château-neuf-du-Pape reist. De steile hellingen van Côte-Rôtie zijn beroemder, maar hier zijn de heuvels even steil en worden de druiven door de zon even fel geroosterd. Het is de worstjeswijn bij uitstek. Boerenbrood, echte worst en ham, een glas spetterend-paarse marcillac - daar kan geen sterrenrestaurant en grand cru tegenop.

Hoewel: nadat de kurkentrekker weer een keer is gepakt, herdenken we de tijd dat sterrestaurant 'Christophe' nog hachis parmentier met marcillac op het menu had staan. Waarop onze voorzitter met zijn rijke hippieverleden graag memoreert dat het zo mooi is dat marcillac naast zijn geuren van stal en rozengeur, zijn smaak van rijk en rijp kersenfruit, en de prachtige romige kersen- en chocoladekern, die doorgaat tot in de lange, heldere afdronk - ook verbluffend naar goede haschisch ruikt. Zoals ik al zei, daar kan geen grand cru tegenop.

Auvergneworstjes zijn hier niet te koop. Lekker brood wel - voor wie goed zoekt - en gelukkig ook marcillac.

Omdat er wijnimporteurs zijn die weten dat de wereld meer biedt dan cabernet sauvignon, koop ik al jaren marcillac van Domaine du Cros van Philippe Teulier. Dat is eigenlijk al genoeg om een mens gelukkig te maken, maar als je dan begin 1999 hoort dat de marcillac van Teulier's beste kameraad Jean-Luc Matha ook hier in Nederland te koop is, sla je van pure vreugde je spaarvarken stuk. Sinds kort ben ik een van de weinige, misschien wel de enige Nederlander, met twee marcillac- domeinen in mijn kelder.

En meteen ook nog de beste: Teulier en Matha zijn Marcillacs twee beste wijnboeren - de andere vier en de cave coöperatieve blijven ver achter. Ja, Marcillac is klein. Zo'n 150 hectare, dat is alles. Een ruime eeuw geleden was dat nog goed tien keer zoveel, maar de apocalyptische ruiters van het einde der druiventijden zijn ook hier verschenen. Schimmel oïdium en druifluis phylloxera vastatrix kwamen en gingen en slechts weinigen hadden daarna de moed om door te ploeteren. Zodoende wordt marcillac in de meeste boeken nauwelijks of niet genoemd. Hubrecht Duijker besteedt als een van de weinigen een hele bladzijde aan Marcillac en z'n buren in 'De goede wijnen van de Rhône en het Franse zuiden.'

Fer servadou
De druif van Marcillac is de fer servadou. Geen wonder dat hij zo onbekend is; in elke streek heeft hij een andere schuilnaam. In het tegenwoordige beroemde Madiran heet hij pinenc; in Gaillac brocol of braucol; petit bordelais in de Pyreneeën maar bois droit in Entre-deux-Mers. In Argentinië heet hij gelukkig keurig fer, denk je dan, tot blijkt dat ze op het Zuidelijk halfrond het probleem hebben omgekeerd: de naam is goed, maar de druif klopt niet. De Argentijnse fer is in feite een kloon van de malbec. Niks met de echte fer van doen.

De fer servadou, de echte fer, die ronduit voor z'n naam uitkomt, vind je in vin d'entraygues et du fel, in estaing - ja, van president giscard d' - en in marcillac. Servadou betekent 'lang te bewaren' in het plaatselijk dialect. Fer, ijzer, betekent niet dat de wijn van de fer hard is; het is de rank die van hard hout is. Om het niet te makkelijk te maken heet de fer in Marcillac dan ook mansois. Grappig genoeg zit er ook veel ijzer in de grond, en dus in de wijn. Marcillac wordt aanbevolen als bijzonder versterkend.

Soms wordt gezegd dat de fer familie is van de cabernet franc, maar volgens de alwetende druivendeskundige Galet is dat een vergissing. Wel een begrijpelijke: marcillac heeft veel van een boerse rode Loire-wijn. Zelfs bij mijn blindproefclub, waar we van beide toch veel drinken, pardon, proeven, zijn we zelden zeker. Een paar jaar geleden was Gall & Gall zo gis om de marcillac van de coöperatie als wijn van de maand te nemen; omdat je het in Nederland zelden ziet, verwachtte niemand van de club een marcillac in z'n glas; dus zeiden we allemaal onmiddellijk: 'cabernet franc!'
Fer dus. We hebben ons getroost met een worstje uit de Auvergne.

Bron: Annoncée | juli-augustus 1999


Wijngebied Marcillac >>