De oudste wijnen van Italië
In 79 na Christus vond een van de grootste vulkaanuitbarstingen in de geschiedenis plaats. De Vesuvius braakte twee dagen lang stof en lava en bedekte de gehele omgeving met een laag as en stenen van 4 tot 6 meter hoog. Pas meer dan 1500 jaar later werd in het gebied de stad Pompeii ontdekt. Weer 150 jaar later, in 1748, werd begonnen met het opgraven van de stad. Een van de opvallendste zaken was dat de Romeinen in en om de stad volop druiven verbouwden en wijn maakten. 2000 Jaar later is een poging gedaan te achterhalen hoe de oudste wijn van Italië smaakte en is er opnieuw - bijna dezelfde - wijn te koop.

We weten dat de Romeinen gek waren op de wijn die in de buurt van de Vesuvius werd verbouwd, veel van hen hadden dan ook villa's hier. Het was 'bon ton' in die jaren om de wijn te vermengen met honing, specerijen en zelfs zeewater (!) omdat men op die manier er meer van kon drinken en minder snel dronken werd. Daarnaast waren het in die tijd alleen de Duitsers die hun wijn niet aanlengden met andere ingrediënten. Geheel in de geest van die tijd werden de Germanen door de decadente Romeinen gezien als barbaren! De Romeinen zelf dronken hun wijnen uit loden bekers, overigens een van de redenen dat ze meestal niet ouder dan een jaar of veertig werden. Misschien was dat ook de reden dat de geschiedschrijver Plinius de Oudere in zijn boek 'Naturalis Historia' schreef dat de wijnen van Pompeii berucht waren om de zware kater die ze veroorzaakten.
Voor de uitbarsting van de Vesuvius moet Pompeii een levendige stad zijn geweest. Bij de openluchtbarretjes op straat stond de wijn te pruttelen op het vuur. Het was in die tijd gebruikelijk dat de wijn warm werd gedronken en ze werd vanuit de grote ketels overgegoten in de loden drinkbekers. Zowel binnen als buiten de stadsmuren bevonden zich talloze kleine en wat grotere wijngaarden. Veel van de villabewoners bezaten daarnaast een eigen wijnpers, dus het wijn maken was echt een onderdeel van het leven.
De wijn werd bewaard in amfora's, grote stenen kruiken waarop het jaar van herkomst vaak gekoppeld aan de naam van de regerende keizer en zelfs het type wijn werd vermeld. In feite dus de eerste vorm van etikettering. Maar ook zonder die vermeldingen kon men op basis van de vorm en het materiaal waarvan de amfora was gemaakt meestal herkennen waar de wijn vandaan kwam.

Pompeivida, Pompeli leeft
Nu bijna 2000 jaar later is Pompeii weer een levende stad. Het amfitheater is vrijwel geheel gerestaureerd en er vinden weer regelmatig voorstellingen plaats. Daarnaast wordt er vanaf 1996 weer wijn verbouwd! Er zijn inmiddels weer vijf kleine wijngaarden binnen de stadsmuren die hun kennis over hoe de wijnen lang, lang geleden werden verbouwd bijeen hebben geschraapt uit archeologische rapporten, botanische studies, oude amfora's en opgegraven wortels die 2000 jaar waren geconserveerd door de as en de lava. De huidige wijnbouwers gebruiken precies dezelfde cultiveringtechnieken als vóór de eruptie. Op basis van afdrukken in de grond kwamen ze erachter dat de wijnstokken dicht bij elkaar waren geplant en werden ondersteund door staken van kastanjehout.
Na uitgebreide testen werden acht soorten druiven gekozen om opnieuw in Pompeii verbouwd te worden. Op goed geconserveerde fresco's op de muren van de stad kon men zien dat de wijnstokken tot wel twee meter hoog groeiden, dus dat gebeurt ook nu weer.

Vlakbij het amfitheater ontdekte men een tiental grote aardewerken wijnkruiken. Het bleken de restanten van een wijnverkopersstalletje dat ongetwijfeld prima zaken deed voor en na afloop van de spelen in de arena!
In 2001 vond de eerste oogst plaats van de 'Villa dei Misteri' wijn, gemaakt van 90% piedirosso en 10% sciascinoso druiven. De 'nieuwe oude' wijnen rijpten 12 maanden in eiken vaten en 6 maanden in de fles voordat ze, voor zo'n 100 euro per fles, te koop waren.
Het is een wonderlijk idee dat als een wijnmaker uit het oude Pompeii vandaag in de wijngaard zou rondlopen, hij er nauwelijks iets veranderd zou vinden. De villa's, binnenplaatsen en straten zijn weer opgebouwd en op de achtergrond ligt nog steeds de Vesuvius waar af en toe wat rook uit komt.

Bron: Drinks Only! | herfst/winter - 2010/2011


Wijngebieden Italië  >>